اکچویتور برقی

اکچویتور برقی (Electric Actuator) یا عملگر الکتریکی، تجهیزی است که انرژی الکتریکی را از طریق یک موتور برق و جعبه‌دنده (گیربکس) به نیروی مکانیکی خطی یا دورانی تبدیل می‌کند تا موقعیت شیرهای صنعتی و دمپرها را کنترل کند. این تجهیزات برخلاف مدل‌های پنوماتیکی، نیازی به خطوط لوله‌کشی هوای فشرده (کمپرسور) ندارند و تنها با یک کابل‌کشی ساده برق و سیگنال کنترل فعال می‌شوند. اکچویتورهای برقی به دلیل دقت بالا در موقعیت‌دهی (Positioning)، پایداری موقعیت تحت بار، قابلیت تکرارپذیری عالی و امکان مانیتورینگ هوشمند وضعیت شیر، در صنایع مختلفی همچون تصفیه آب و فاضلاب، نیروگاه‌ها، صنایع دارویی و غذایی، صنایع شیمیایی و خطوط انتقال نفت و گاز کاربرد گسترده‌ای دارند.

اکچویتورهای برقی در انواع ربع‌گرد (Part-turn) برای شیرهای توپی و پروانه‌ای، چنددور (Multi-turn) برای شیرهای کشویی و دروازه‌ای، و خطی (Linear) برای شیرهای گلوب و کنترل ولوهای خطی طراحی و تولید می‌شوند. در مدل‌های پیشرفته و هوشمند، این تجهیزات مجهز به نمایشگر دیجیتال، کنترل فاز داخلی، لیمیت سوئیچ‌های الکترونیکی، سنسور گشتاور و پروتکل‌های ارتباطی پیشرفته نظیر Modbus، Profibus و HART هستند که امکان عیب‌یابی آسان و اتصال مستقیم به سیستم کنترل PLC/DCS را فراهم می‌سازند. هنگام انتخاب و خرید اکچویتور برقی باید به فاکتورهایی نظیر ولتاژ تغذیه (تک‌فاز یا سه‌فاز)، گشتاور خروجی (Torque)، سرعت باز و بسته شدن، نوع کنترل (روشن/خاموش On-Off یا تدریجی Modulating)، درجه حفاظت بدنه (IP) و الزامات ضد انفجار (Explosion Proof) توجه کامل داشت.