اکچویتور پنوماتیک

اکچویتور پنوماتیک (Pneumatic Actuator) یا عملگر بادی، یکی از پرکاربردترین تجهیزات اتوماسیون صنعتی است که با استفاده از هوای فشرده، نیروی لازم برای باز و بسته کردن یا تنظیم موقعیت شیرآلات صنعتی را تأمین می‌کند. این عملگرها با تبدیل انرژی هوای ابزار دقیق به حرکت مکانیکی، امکان کنترل سریع و دقیق جریان سیالات را در سیستم‌های فرآیندی فراهم می‌سازند. به دلیل سرعت عملکرد بالا، ایمنی مناسب در محیط‌های قابل اشتعال و ساختار ساده و مقاوم، اکچویتورهای پنوماتیکی در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، صنایع شیمیایی، غذایی و آب و فاضلاب کاربرد گسترده‌ای دارند. این تجهیزات معمولاً روی شیرهای توپی، پروانه‌ای، کشویی و کنترل ولوها نصب می‌شوند و نقش مهمی در سیستم‌های قطع و وصل (On/Off) یا کنترل پیوسته فرآیند ایفا می‌کنند.

اکچویتورهای پنوماتیک در دو نوع اصلی ربع‌گرد (Rotary) و خطی (Linear) تولید می‌شوند. مدل‌های ربع‌گرد بیشتر برای شیرهای بال ولو و باترفلای ولو استفاده شده و در دو طراحی رایج رک‌وپینیون (Rack & Pinion) و یوک اسکاچ (Scotch Yoke) عرضه می‌گردند. مدل‌های خطی نیز معمولاً در کنترل ولوهای گلوب و شیرهای کشویی کاربرد دارند. این عملگرها می‌توانند به صورت فنر برگشت (Spring Return) برای عملکرد ایمن در زمان قطع هوا یا به شکل دوطرفه (Double Acting) برای کنترل کامل با هوای فشرده طراحی شوند. هنگام انتخاب اکچویتور پنوماتیک باید به عواملی مانند گشتاور یا نیروی مورد نیاز، فشار هوای ورودی، زمان عملکرد، نوع شیر، شرایط محیطی، دمای کاری، درجه حفاظت و تجهیزات جانبی نظیر سلونوئید ولو، پوزیشنر، لیمیت سوئیچ باکس و فیلتر رگلاتور توجه شود تا عملکرد مطمئن و طول عمر بالای سیستم تضمین گردد.