ترموکوپل
ترموکوپل یکی از پرکاربردترین، مقاومترین و اقتصادیترین سنسورها برای اندازهگیری دما در فرآیندهای صنعتی است. عملکرد این سنسور بر پایه پدیده ترموالکتریک (اثر سیبک) استوار است؛ به این صورت که اتصال دو فلز ناهمجنس در یک نقطه (نقطه اندازهگیری)، متناسب با دمای آن نقطه، ولتاژ بسیار ضعیفی در حد میلیولت ایجاد میکند که برای سیستمهای کنترلی فرستاده میشود. از مهمترین ویژگیهای ترموکوپل، بازه گسترده دمایی آن است که بسته به آلیاژ فلزات بهکاررفته، میتواند از دماهای بسیار پایین تا دماهای بالای ۱۷۰۰ درجه سانتیگراد را اندازهگیری کند. این تجهیز به دلیل ساختار ساده و بدون قطعات متحرک، مقاومت مکانیکی بالایی در برابر لرزش و ضربه دارد و در بویلرها، کورهها، خطوط لوله انتقال گاز، صنایع پتروشیمی، متالورژی و شیشهسازی بهوفور استفاده میشود.
ترموکوپلها در تیپهای مختلفی تولید میشوند که پرکاربردترین آنها تیپ K (کرومل-آلومل برای دماهای متوسط تا بالا)، تیپ J (آهن-کنستانتان برای دماهای متوسط و محیطهای احیاکننده) و تیپهای پلاتینیومی مانند S و R (برای دماهای بسیار بالا و محیطهای اکسیدکننده شدید) هستند. در انتخاب ترموکوپل مناسب باید به مواردی همچون محدوده دمای فرآیند، تیپ ترموکوپل، نوع غلاف حفاظتی (فلزی، سرامیکی، اینکونل)، قطر و طول پراب، نوع کانکشن (اتصالات رزوهای یا فلنجی) و زمان پاسخدهی حرارتی توجه نمود. همچنین برای محافظت از سنسور در برابر خورندگی شیمیایی، فرسایش فیزیکی یا فشار بالای سیالات، استفاده از غلافهای سرامیکی تخصصی یا ترموول در طراحی سیستم اندازهگیری ضرورت مییابد.
